مقایسه انواع دانشگاه‌های ایران
و نکاتی که بهتر است درباره هرکدام بدانید

آخرین به‌روزرسانی: شهریور ۱۴۰۰

زمان تقریبی مطالعه: ۱۷ دقیقه

انتخاب رشته، یکی از تصمیمات تاثیرگذار زندگی هر فرد است. در این مرحله از مسیر تحصیلی، یکی از مسائلی که می‌تواند تاثیر زیادی روی نتیجه نهایی داشته باشد، دانشگاهی است که انتخاب می‌شود.

با مطالعه این یادداشت، با ۶ نوع دانشگاه های ایران آشنا می‌شوید؛ ابتدا اعتبار مدرک و آموزش ارائه شده در هریک مورد بررسی قرار میگیرد و اینکه دریافت پذیرش از آنها چقدر دشوار است. سپس هر یک از دانشگاهها به طور مجزا زیر ذره بین می روند؛ اینکه هر کدام تحت نظارت چه مرکزی هستند، چه مزایا و معایبی دارند، شهریه دریافت می‌کنند یا خیر و میزان این ‌شهریه چقدر است و در چه رشته‌هایی با کنکور و در کدام‌یک بدون کنکور دانشجو می‌پذیرند.

کدام یک از انواع دانشگاه‌های معرفی‌شده، معتبرتر هستند و به رتبه بهتری برای قبول شدن نیاز دارند؟

شاید مقایسه و مرتب کردن و اولویت دادن کار درستی نباشد. چراکه به طور مثال، دانشگاه علمی کاربردی بر ارتقا سطح مهارت‌های عملی تمرکز دارد و از آزمون برای پذیرش استفاده نمی‌کند اما دانشگاه پیام نور ممکن است برای همان رشته مشابه، آزمون داشته باشد و پذیرش در آن دشوارتر باشد؛ اما این لزوما به معنای آن نیست که کیفیت و اعتبار آموزش و مدرک آن رشته در دانشگاه پیام نور بیشتر از علمی کاربردی است.

اما با در نظر نگرفتن استثناهای این چنینی و به صورت کل، می‌توانیم بر اساس کیفیت و اعتبار آموزش ارائه‌شده، مدرک تحصیلی و دشواری در دریافت پذیرش، این‌گونه دانشگاه‌ها را مرتب کنیم:

  1. دانشگاه دولتی، دوره روزانه
  2. دانشگاه دولتی دوره شبانه
  3. پردیس خودگردان و مازاد ظرفیت
  4. دانشگاه آزاد
  5. دانشگاه غیرانتفاعی
  6. دانشگاه پیام نور
  7. دانشگاه علمی کاربردی

دانشگاه‌های دولتی یا سراسری

این دانشگاه‌ها، کاملا وابسته به بودجه دولتی و زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هستند.

آیا دانشگاه‌های دولتی و سراسری، شهریه دارند؟ میزان این شهریه چقدر است؟

دانشگاه‌های سراسری، در دو دوره شبانه و روزانه داوطلب پذیرش می‌کنند.

تحصیل در دوره روزانه یا نوبت اول، رایگان است و تنها هزینه‌های اندکی برای رزرو غذا، اجاره خوابگاه و … را شامل می‌شود.

اما تحصیل در دوره شبانه یا نوبت دوم، با پرداخت شهریه همراه است. رشته‌هایی که ظرفیت دوره شبانه دارند، بیشتر رشته‌های مربوط به علوم انسانی و علوم ریاضی هستند. در دوره شبانه، دو نوع شهریه ثابت و متغیر دریافت می‌شود. برای محاسبه میزان شهریه، از این فرمول استفاده کنید:

شهریه ثابت + (تعداد واحد عمومی/ پایه و نظری/ اصلی و تخصصی/ عملی ✕ شهریه متغیر واحد عمومی/ پایه و نظری/ اصلی و تخصصی/ عملی)

شهریه ثابت در طول زمان تحصیل دانشجو، ثابت باقی می‌ماند و بر اساس مصوبه همان سالی دریافت می‌شود که دانشجو وارد دانشگاه شده است. شهریه متغیر، سالیانه بر اساس مصوبه هیئت امنای آن دانشگاه، تغییر می‌کند.

در جدول‌ تهیه شده زیر توسط گروه هیوا، می‌توانید شهریه تقریبی تحصیل در مقطع کارشناسی دوره شبانه در سال تحصیلی ۹۹-۱۴۰۰ را مشاهده کنید (شهریه‌ها به تومان هستند):

گروه آموزشی شهریه ثابت هر ترمشهریه متغیر هر واحد درسی
عمومیپایه نظریاصلی و تخصصیعملی
علوم انسانی۱,۲۰۰,۰۰۰ – ۲۵۰,۰۰۰۲۲,۰۰۰ -۹۵,۰۰۰۳۰,۰۰۰ -۵۵,۰۰۰۴۰,۰۰۰-۱۴۰,۰۰۰۳۰,۰۰۰ -۲۶۰,۰۰۰
سایر گروه‌ها۱,۵۰۰,۰۰۰ – ۲۹۰,۰۰۰-۲۲,۰۰۰۱۵۰,۰۰۰۴۰,۰۰۰ -۱۷۰,۰۰۰۵۰,۰۰۰-۲۰۰,۰۰۰۷۰,۰۰۰-۳۲۰,۰۰۰

برای مثال، شهریه تقریبی تحصیل در دوره کارشناسی شبانه در دانشگاه تهران در سال تحصیلی ۹۸-۱۳۹۹ به شرح زیر است:

گروه آموزشیشهریه ثابت هر ترمشهریه متغیر هر واحد درسی
عمومیپایه نظریاصلی و تخصصیآزمایشگاهی، عملی و کارگاهیپروژه
علوم انسانی- علوم رفتاری۷۲۰,۰۰۰۸۲,۰۰۰۱۱۰,۰۰۰۱۳۰,۰۰۰۸۰,۰۰۰۱۵۰,۰۰۰
کمیسیون هنر۹۱۰,۰۰۰۸۲,۰۰۰۱۵۰,۰۰۰۱۷۰,۰۰۰۱۱۰,۰۰۰۱۹۰,۰۰۰
کمیسیون‌های فنی – علوم – کشاورزی۱,۱۰۰,۰۰۰۸۲,۰۰۰۱۵۰,۰۰۰۱۷۰,۰۰۰۱۱۰,۰۰۰۱۹۰,۰۰۰

لازم به ذکر است که داوطلبان پذیرفته شده در دوره شبانه، در اکثر دانشگاه‌ها، در همان کلاس‌هایی شرکت می‌کنند که دانشجوهای روزانه در آن‌جا حاضر شده و از همان مزایا بهره‌مند می‌شوند.

نوع دیگری از پذیرش در دانشگاههای سراسری، از طریق ظرفیت مازاد است. این ظرفیت، جدا از ظرفیت پذیرش کلی آن دانشگاه در آن رشته است. اگر دانشگاهی، پردیس خودگردان داشته باشد، دانشجوهای پذیرفته شده در ظرفیت مازاد خود را به آن پردیسها اعزام میکند. در غیر اینصورت، تصمیمگیری درباره محل تحصیل دانشجوهای مازاد، به عهده دانشگاه است. میزان شهریه پرداختی توسط دانشجویان پذیرفته شده در ظرفیت مازاد، بسیار بیشتر از دانشجویان شبانه است. در تیتر بعدی میتوانید بیشتر در اینباره بخوانید. 

نحوه پذیرش در دانشگاه‌های دولتی و سراسری چگونه است؟

قبولی در دانشگاه‌های دولتی، چه در دوره شبانه و چه دوره روزانه، نیازمند شرکت در آزمون‌های سازمان سنجش است. پس از اعلام رتبه‌ها، در دفترچه انتخاب رشته، کد رشته‌های روزانه و شبانه موجود است و داوطلبان می‌توانند آن‌ها را انتخاب کنند. برای قبول شدن در دوره روزانه یک رشته، نسبت به دوره شبانه آن، به رتبه بهتری نیاز دارید.

یکی از اشتباهات رایج داوطلبان در انتخاب رشته کنکور، وارد کردن کد اشتباه و انتخاب دوره شبانه یک رشته به جای دوره روزانه آن است. توجه کنید که دچار این اشتباه نشوید.

نکات تکمیلی

از آنجایی که هزینه تحصیل در دوره روزانه دانشگاه‌های سراسری از بودجه دولتی تامین می‌شود، دانشجویان روزانه موظفند که پس از پایان تحصیل خود، مدتی را به ارائه خدمات رایگان در حوزه رشته خود بگذرانند و در واقع تعهد خدمت دارند.

پردیس‌های خودگردان یا بین‌الملل وابسته به دانشگاه‌های دولتی

برخی از دانشگاه‌های دولتی، پردیس خودگردان یا بین‌الملل دارند. این پردیس‌ها، با هدف جذب دانشجو از خارج از کشور تاسیس شدند. اما در پی شکست در رسیدن به این هدف، اکنون از داوطلبان داخل کشور، دانشجو می‌پذیرند.

آیا پردیس‌های خودگردان یا بین‌الملل وابسته به دانشگاه‌های دولتی، شهریه دارند؟ میزان این شهریه چقدر است؟

از آنجایی که این پردیس‌ها مستقل از بودجه دولتی فعالیت می‌کنند، شرکت در آن‌ها ملزم به پرداخت شهریه، شامل شهریه ثابت و متغیر است.

در جدول‌ تهیه شده زیر توسط گروه هیوا، می‌توانید شهریه تقریبی تحصیل در پردیس خودگردان و بین‌الملل دانشگاه‌های علوم پزشکی در سال تحصیلی ۹۹-۱۴۰۰ را مشاهده کنید (شهریه‌ها به تومان هستند):

رشته تحصیلیشهریه تقریبی هر ترم
پزشکی۱۱,۲۰۰,۰۰۰۱۴,۲۰۰,۰۰۰
دندان‌پزشکی
داروسازی
رشته های کارشناسی شامل پرستاری ، مامایی ، اتاق عمل ، علوم آزمایشگاهی ، علوم تغذیه ، فیزیوتراپی و …۷,۵۰۰,۰۰۰۱۴,۲۰۰,۰۰۰

در جدول زیر نیز محدوده شهریه تحصیل در پردیس خودگردان دانشگاه‌های غیرعلوم پزشکی در سال تحصیلی ۹۹-۱۴۰۰ را می‌بینید (شهریه‌ها به تومان هستند):

گروه آموزشیشهریه ثابت هر ترم‌شهریه متغیر هر واحد نظریشهریه متغیر هر واحد عملی
گروه هنر۵,۰۰۰,۰۰۰ -۵,۲۰۰,۰۰۰۲۳۰,۰۰۰۳۵۰,۰۰۰
گروه فنی، مهندسی و علوم پایه۵,۲۰۰,۰۰۰ -۵,۴۰۰,۰۰۰۲۲۰,۰۰۰۳۴۰,۰۰۰
گروه علوم انسانی، اجتماعی و رفتاری۴,۲۰۰,۰۰۰ -۴,۳۵۰,۰۰۰۲۳۰,۰۰۰۳۴۰,۰۰۰

نحوه پذیرش در پردیس‌های خودگردان یا بین‌الملل وابسته به دانشگاه‌های دولتی چگونه است؟

برای پذیرش در برخی از رشته‌ها در پردیس‌های خودگردان، لازم است که در کنکور شرکت کنید و در سایر رشته‌ها، می‌توان بدون کنکور ثبت‌نام کرد. از طریق سایت سازمان سنجش، می‌توانید به لیست تمامی رشته‌هایی دسترسی پیدا کنید که بدون کنکور، در دو نوبت مهرماه و بهمن‌ماه، داوطلب می‌پذیرند. در این دفترچه، اسامی رشته‌ها، کد آن‌ها و گروه آزمایشی مربوط به آن‌ها، به تفکیک استان و دانشگاه آورده شده است.

دفترچه راهنمای ثبت‌نام رشته‌های بدون کنکور دوره‌های روزانه، نوبت دوم (شبانه)، مجازی و پردیس خودگردان دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، دانشگاه پیام نور و موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی سال ۱۳۹۹ نوبت مهر ماه

دفترچه راهنمای ثبت‌نام رشته‌های بدون کنکور دوره‌های روزانه، نوبت دوم (شبانه)، مجازی و پردیس خودگردان دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، دانشگاه پیام نور و موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی سال ۱۳۹۹ نوبت بهمن‌ ماه

آیا همه دانشگاه‌های دولتی، پردیس بین‌الملل و خودگردان دارند؟

خیر. دانشگاه‌هایی که پردیس خودگردان یا بین‌الملل ندارند، دانشجویان را تحت عنوان مازاد ظرفیت پذیرش می‌کنند. شهریه پرداختی دانشجویان مازاد ظرفیت، برابر با دانشجویان پردیس خودگردان است و تعیین محل تحصیل آن‌ها، به عهده دانشگاه مربوطه می‌باشد.

دانشگاه آزاد اسلامی

دانشگاه آزاد اسلامی، به صورت خصوصی و مستقل از بودجه دولتی اداره می‌شود. پذیرش آسان و شعب متعددی که این دانشگاه در سراسر کشور دارد، از مزایای آن به شمار می‌رود.

آیا دانشگاه آزاد شهریه دارد؟ میزان این شهریه چقدر است؟

همانطور که گفته شد، این دانشگاه‌ها مستقل از دولت و بودجه دولتی اداره می‌شوند؛ بنابراین برای دریافت پذیرش از آن‌ها، باید شهریه بپردازید. بسته به مقطع تحصیلی، رشته‌ای که انتخاب می‌کنید، واحدهای انتخابی شما برای هر ترم و آخرین مصوبه دانشگاه آزاد اسلامی، شهریه‌ها متغیر هستند. اما در جدول‌های زیر می‌توانید شهریه تقریبی برای شرکت در دانشگاه آزاد در سال تحصیلی ۹۹-۱۴۰۰ را در مقطع تحصیلی کارشناسی پیوسته و ناپیوسته در گروه‌های درسی متفاوت مشاهده کنید (شهریه‌ها به تومان هستند):

مقطع تحصیلیگروه درسیمیزان شهریه هر ترم تحصیلی
شهریه ثابتشهریه متغیر
کارشناسیناپیوستهعلوم انسانی۶۵۰,۰۰۰ – ۸۰۰,۰۰۰۷۰۰,۰۰۰- ۱,۱۰۰,۰۰۰
علوم پایه۷۰۰,۰۰۰ – ۸۰۰,۰۰۰۸۰۰,۰۰۰- ۱,۲۰۰,۰۰۰
فنی و مهندسی۸۰۰,۰۰۰ – ۹۰۰,۰۰۰۱,۳۰۰,۰۰۰ – ۱,۶۰۰,۰۰۰
علوم پزشکی۱,۳۰۰,۰۰۰ – ۱,۵۰۰,۰۰۰۱,۸۰۰,۰۰۰ – ۲,۵۰۰,۰۰۰
هنر۸۰۰,۰۰۰ – ۱,۰۰۰,۰۰۰۸۰۰,۰۰۰ – ۱,۰۰۰,۰۰۰
کارشناسیپیوستهعلوم انسانی۶۰۰,۰۰۰ – ۶۵۰,۰۰۰۱,۰۰۰,۰۰۰- ۱,۶۰۰,۰۰۰
علوم پایه۷۰۰,۰۰۰ – ۸۵۰,۰۰۰۱,۰۰۰,۰۰۰ – ۱,۸۰۰,۰۰۰
فنی و مهندسی۸۰۰,۰۰۰ – ۹۰۰,۰۰۰۱,۰۰۰,۰۰۰ – ۱,۴۰۰,۰۰۰
علوم پزشکی۲,۳۰۰,۰۰۰ – ۲,۶۰۰,۰۰۰۱,۸۰۰,۰۰۰ – ۳,۰۰۰,۰۰۰
هنر۱,۱۰۰,۰۰۰ – ۱,۴۰۰,۰۰۰۸۰۰,۰۰۰ – ۱,۱۰۰,۰۰۰

نحوه پذیرش در دانشگاه آزاد اسلامی چگونه است؟

پذیرش در این دانشگاه‌ها، به دو صورت با آزمون و بدون آزمون، در دو نوبت مهر و بهمن‌ماه انجام می‌گیرد.

رشته‌هایی که از طریق شرکت در کنکور می‌توانید در آن‌ها ثبت‌نام کنید، به تفکیک گروه درسی به شکل زیر هستند:

گروه درسینام رشته‌های با آزمون
علوم تجربیپزشکی، دندانپزشکی، داروسازی، دامپزشکی، پرستاری، مامایی، اتاق عمل، هوشبری، علوم آزمایشگاهی، علوم تغذیه، مهندسی بهداشت محیط، مهندسی بهداشت حرفه‌ای، بهداشت عمومی، بهداشت خانواده و بهداشت مبارزه با بیماری‌ها.
علوم انسانیحقوق، روانشناسی، حسابداری، مدیریت بازرگانی، مددکاری اجتماعی، برنامه‌ریزی اجتماعی و تعاون، علوم تربیتی، مطالعات خانواده، علوم سیاسی، مدیریت بازرگانی، مدیریت مالی، حسابداری، اقتصاد، هتل‌داری، علوم ورزشی، گردشگری، مدیریت دولتی، مدیریت صنعتی، مدیریت امور بانکی، مدیریت امور گمرکی، زبان و ادبیات فارسی، جغرافیا.
علوم ریاضیمهندسی برق، مهندسی صنایع، مهندسی عمران، مهندسی معماری، مهندسی مکانیک، مهندسی کامپیوتر، مهندسی ساخت و تولید، مهندسی پزشکی، علوم کامپیوتر، معماری داخلی، علوم و مهندسی آب، مهندسی مواد و متالوژی، مهندسی شیمی، مهندسی پلیمر، مهندسی نفت، مهندسی نقشه‌برداری، مهندسی صنایع، مهندسی شهرسازی، مهندسی هسته‌ای، ریاضیات و کاربردها، مهندسی ورزش، مهندسی نساجی، مهندسی انرژی، مهندسی صنایع غذایی.
هنرمرمت بناهای تاریخی، عکاسی، ارتباط تصویری.
زبانمترجمی زبان انگلیسی، آموزش زبان انگلیسی، زبان و ادبیات انگلیسی، مترجمی زبان آلمانی.

اگر موفق نشدید که از طریق کنکور در این رشته‌ها ثبت نام کنید، می‌توانید از طریق پذیرش بدون آزمون اقدام کرده و رشته مورد نظرتان را در واحدی از دانشگاه آزاد انتخاب کنید که برای آن شرط شرکت در کنکور سراسری در نظر گرفته نشده است. البته رشته‌های گروه پزشکی و پیراپزشکی، صرفا از طریق کنکور سراسری داوطلب می‌پذیرند.

برای دسترسی به لیست کامل رشته‌هایی که صرفا بر اساس سوابق تحصیلی و بدون نیاز به شرکت در کنکور سراسری، در مقطع کارشناسی پیوسته و ناپیوسته دانشجو می‌پذیرند، می‌توانید از لینک‌های زیر استفاده کنید:

لیست رشته‌های بدون کنکور دانشگاه آزاد اسلامی در مقطع کارشناسی پیوسته سال تحصیلی ۹۹-۱۴۰۰ نوبت مهر ماه

لیست رشته‌های بدون کنکور دانشگاه آزاد اسلامی در مقطع کارشناسی ناپیوسته سال تحصیلی ۹۹-۱۴۰۰ نوبت مهر ماه

لیست رشته‌های بدون کنکور دانشگاه آزاد اسلامی در مقطع کارشناسی ناپیوسته سال تحصیلی ۹۹-۱۴۰۰ نوبت بهمن‌ ماه

لیست رشته‌های بدون کنکور دانشگاه آزاد اسلامی در مقطع کارشناسی پیوسته سال تحصیلی ۹۹-۱۴۰۰ نوبت بهمن‌ ماه

نکته قابل توجه این است که میان شهریه رشته‌های باآزمون و بدون آزمون دانشگاه آزاد اسلامی، تفاوت چندانی وجود ندارد. نحوه پذیرش شما در دانشگاه، در کارت دانشجویی، مدرک تحصیلی یا مدارک دیگرتان درج نمی‌شود. اگر واحدهای شما با واحدهای رشته دیگری که با آزمون دانشجو می‌پذیرد، یکسان باشد، شما هم در همان کلاس‌ شرکت می‌کنید و از یک استاد واحد بهره‌مند می‌شوید. پس تفاوت قابل توجهی میان پذیرش با آزمون و بدون آزمون وجود ندارد. تنها تفاوت مهم را می‌توان امکان انتقالی گرفتن دانست. دانشجوهایی که بدون آزمون ثبت نام کرده‌اند، نمی‌توانند به دانشگاه‌های دیگر انتقالی بگیرند یا در آن‌جا مهمان شوند؛ مگر اینکه ازدواج کرده باشند تا بتوانند در دانشگاه محل تحصیل همسر خود، مهمان شوند (اما همچنان امکان انتقالی گرفتن وجود ندارد).

دانشجویانی که مایلند در ر‌شته‌های با کنکور ثبت نام کنند اما رتبه مورد نیاز برای آن را کسب نکرده‌اند، می‌توانند تحت عنوان مازاد ظرفیت پذیرش شوند. شهریه پرداختی این دوره، ۳۰ الی ۵۰ درصد بیشتر از شهریه همان رشته در دانشگاه آزاد است و با شهریه پردیس خودگردان برابری می‌کند. اما نهایتا دانشجو از تسهیلات، واحدها، اساتید و مدارک مشابه دانشجویان دیگر برخوردار می‌شود.

دانشگاه‌های غیرانتفاعی

موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی هم جدا از بودجه دولتی و تحت نظر هیئت امنا اداره می‌شوند.

آیا دانشگاه‌های غیرانتفاعی شهریه دارند؟ میزان این شهریه چقدر است؟

بسته به مقطع تحصیلی، واحدهای انتخابی و شعبه‌ای که انتخاب می‌کنید، مصوبه سالانه هیئت امنا و … متفاوت است. در جدول زیر می‌توانید شهریه ثابت و متغیر حدودی برای تحصیل در دانشگاه‌های غیرانتفاعی به مدت یک ترم در مقطع کارشناسی را مشاهده کنید. این جدول بر اساس هزینه‌های سال تحصیلی ۹۸-۱۳۹۹ و به تومان است. هرساله هزینه تحصیل در این دانشگاه‌ها، ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش می‌یابد:

گروه درسیشهریه ثابت هر ترمشهریه متغیر هر واحد
عمومیپایه نظریتخصصی نظریعملی- نظریعملی، آزمایشگاهی، کارگاهی(به ازای هر ساعت)پروژه  و کارآموزی
فنی، مهندسی، هنر و معماری۸۳۰,۰۰۰ – ۸۵۰,۰۰۰۳۵,۰۰۰۵۰,۰۰۰۶۰,۰۰۰۷۰,۰۰۰۴۰,۰۰۰ – ۵۰,۰۰۰۱۳۰,۰۰۰
انسانی۶۰۰,۰۰۰ – ۷۰۰,۰۰۰۳۰,۰۰۰ – ۳۵,۰۰۰۵۰,۰۰۰۶۰,۰۰۰۷۰,۰۰۰۴۰,۰۰۰ – ۴۲,۰۰۰۱۳۰,۰۰۰
علوم پزشکی۱,۹۰۰,۰۰۰۱,۹۰۰,۰۰۰

نحوه پذیرش در دانشگاه‌های غیرانتفاعی چگونه است؟

برخی از رشته‌های موجود در دانشگاه‌های غیرانتفاعی، داوطلبان را از طریق کنکور و برخی بدون نیاز به آن در دو نوبت مهر و بهمن ماه پذیرش می‌کنند. لیست کامل رشته‌های بدون کنکور، به تفکیک محل تحصیل، با کد رشته آن‌ها، در لینک‌های زیر وجود دارد.

دفترچه راهنمای ثبت‌نام رشته‌های بدون کنکور دوره‌های روزانه، نوبت دوم (شبانه)، مجازی و پردیس خودگردان دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، دانشگاه پیام نور و موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی سال ۱۳۹۹ نوبت مهر ماه

دفترچه راهنمای ثبت‌نام رشته‌های بدون کنکور دوره‌های روزانه، نوبت دوم (شبانه)، مجازی و پردیس خودگردان دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، دانشگاه پیام نور و موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی سال ۱۳۹۹ نوبت بهمن ‌ماه

سیستم آموزش از راه دور یا دانشگاه‌های پیام نور

دانشگاه پیام نور، زیر نظر وزارت علوم و با هدف آموزش نیمه‌حضوری تاسیس شد.

در این دانشگاه‌ها، آموزش به سه شیوه غیرحضوری، نیمه‌حضوری و حضوری انجام می‌شود. در روش اول، هیچ کلاسی برگزار نمی‌شود و دانشجو با کمک فیلم و کتب آموزشی محتوای درسی را فرا گرفته و سپس مورد آزمون قرار می‌گیرد. در روش دوم، که معمولا مختص به دروس نظری و تئوری است، دانشجو مجاز است که سر کلاس شرکت نکرده و صرفا در جلسه امتحان حاضر شود. در روش سوم نیز که بیشتر برای واحدهای عملی می‌باشد، کلاس برگزار شده و شرکت در آن اهمیت دارد. بیشتر واحدها به روش دوم و سوم اجرا می‌شوند و روش اول به ندرت دیده می‌شود.

این دانشگاه‌ها، فرصتی مناسب برای افرادی هستند که مایلند در یک رشته تحصیل کنند اما فرصتی برای شرکت کردن در کلاس‌های حضوری به صورت مرتب و مداوم ندارند. این موضوع، به همراه شهریه کمتر دانشگاه‌های پیام نور نسبت به دانشگاه‌های آزاد و غیرانتفاعی، از مزیت‌های این دانشگاه به شمار می‌رود. همچنین پذیرش در آن به نسبت آسان است و پس از دانشگاه‌ آزاد، دانشگاه‌های پیام نور بیشترین دانشجو را در سراسر کشور پذیرش می‌کنند.

آیا دانشگاه‌های پیام نور شهریه دارند؟ میزان این شهریه چقدر است؟

مانند سایر دانشگاه‌های معرفی شده در قبل، شهریه پرداختی دانشجو در دانشگاه پیام نور نیز بستگی به مقطع تحصیلی، واحدهای انتخابی، منطقه‌ و محلی که دانشگاه در آن قرار دارد و … وابسته است. اما به طور تقریبی و با توجه به نرخ‌های سال تحصیلی ۹۸-۱۳۹۹، می‌توان گفت هزینه‌های حدودی تحصیل به مدت یک ترم در دانشگاه پیام نور، در مقطع کارشناسی پیوسته و به تفکیک گروه درسی، به شرح زیر است (قیمت‌ها به تومان می‌باشد):

گروه درسی‌شهریه ثابت هر ترمشهریه متغیر هر واحدپایان نامه
عمومیپایه نظریاصلی و تخصصیعملی
علوم انسانی۱۴۵,۰۰۰ – ۱۸۰,۰۰۰۲۰,۰۰۰۲۰,۰۰۰ – ۲۵,۰۰۰۲۵,۰۰۰ – ۳۰,۰۰۰۶۰,۰۰۰ – ۸۰,۰۰۰۲۱۰,۰۰۰
علوم پایه۱۴۵,۰۰۰ – ۱۸۰,۰۰۰۲۰,۰۰۰۲۵,۰۰۰ – ۳۰,۰۰۰۲۵,۰۰۰ – ۳۰,۰۰۰۸۰,۰۰۰ – ۱۳۰,۰۰۰۲۱۰,۰۰۰
فنی، مهندسی، معماری و هنر۱۴۵,۰۰۰ – ۱۸۰,۰۰۰۲۰,۰۰۰۲۵,۰۰۰ – ۳۰,۰۰۰۲۵,۰۰۰ – ۳۲,۰۰۰۸۰,۰۰۰ – ۱۳۰,۰۰۰۲۱۰,۰۰۰

نکته مهم این است که شهریه رشته‌های بدون آزمون و رشته‌های با آزمون دانشگاه پیام نور، تفاوت چندانی با هم ندارد.

نحوه پذیرش در دانشگاه‌های پیام نور چگونه است؟

دانشگاه پیام نور هم به صورت بدون آزمون و هم با آزمون در دو نوبت مهر و بهمن ماه، دانشجو می‌پذیرد. در دو لینک زیر می‌توانید به لیست رشته‌های بدون آزمون پیام نور دسترسی داشته باشید:

دفترچه راهنمای ثبت‌نام رشته‌های بدون کنکور دوره‌های روزانه، نوبت دوم (شبانه)، مجازی و پردیس خودگردان دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، دانشگاه پیام نور و موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی سال ۱۳۹۹ نوبت مهر ماه

دفترچه راهنمای ثبت‌نام رشته‌های بدون کنکور دوره‌های روزانه، نوبت دوم (شبانه)، مجازی و پردیس خودگردان دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، دانشگاه پیام نور و موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی سال ۱۳۹۹ نوبت بهمن‌ ماه

دانشگاه‌های علمی و کاربردی

دانشگاه‌های علمی-کاربردی، تحت نظارت وزارت علوم فعالیت می‌کنند و بر ارتقا سطح مهارت‌ها و توانایی‌های عملی در رشته‌های عملی متمرکز هستند. مزیت شرکت در این دانشگاه، این است که به علت داشتن تعداد زیادی از واحدهای عملی و کاربردی، راهی مناسب برای ایجاد آمادگی و ورود به بازار کار به شمار می‌رود.

آیا دانشگاه‌های علمی-کاربردی شهریه دارند؟ میزان این شهریه چقدر است؟

با توجه به متغیرهایی که می‌توانند بر شهریه نهایی پرداختی توسط دانشجو تاثیر بگذارند، شهریه ثابت و متغیر هر ترم به صورت تقریبی در جدول زیر آمده است. این ارقام، هزینه یک ترم تحصیلی در مقطع کارشناسی ناپیوسته در سال تحصیلی ۹۹-۱۴۰۰ هستند و به تومان می‌باشند:

گروه درسیشهریه ثابت هر ترمشهریه متغیر هر واحد درسی
  عمومیپایه نظریتخصصی آزمایشگاهیکارگاه و پروژهکاربینی و کارورزی
صنعت۶۰۰,۰۰۰۲۵,۰۰۰۳۵,۰۰۰۵۵,۰۰۰۶۰,۰۰۰۱۱۵,۰۰۰
کشاورزی۴۶۰,۰۰۰۲۵,۰۰۰۲۵,۰۰۰۴۰,۰۰۰۴۵,۰۰۰۱۱۵,۰۰۰
مدیریت و خدمات اجتماعی۴۱۰,۰۰۰۲۵,۰۰۰۲۰,۰۰۰۳۵,۰۰۰۴۰,۰۰۰۱۰۰,۰۰۰
فرهنگ و هنر۵۰۰,۰۰۰۲۵,۰۰۰۲۵,۰۰۰۴۰,۰۰۰۴۵,۰۰۰۱۱۰,۰۰۰

نحوه پذیرش در دانشگاه‌های علمی‌-کاربردی چگونه است؟

پذیرش در این دانشگاه‌ها در دو نوبت مهر و بهمن ماه، صرفا بر اساس سوابق تحصیلی و بدون نیاز به شرکت در کنکور سراسری است. از طریق دو لینک زیر می‌توانید به لیست رشته‌ها و کد آن‌ها به تفکیک استان و دانشگاه محل تحصیل دسترسی پیدا کنید:

دفترچه راهنمای ثبت نام دوره کارشناسی دانشگاه جامع علمی کاربردی سال تحصیلی ۹۹-۱۴۰۰ نوبت مهر ماه

دفترچه راهنمای ثبت نام دوره کارشناسی دانشگاه جامع علمی کاربردی سال تحصیلی ۹۹-۱۴۰۰ نوبت بهمن ماه

از طریق این صفحه نیز می‌توانید آخرین اخبار و اصلاحات مربوط به شرکت در دانشگاه‌های علمی کاربردی را در سایت سازمان سنجش پیگیری کنید.

در پایان، به طور خلاصه میتوانیم اینگونه دانشگاهها را با هم مقایسه کنیم:

دانشگاهنحوه مدیریتالزام به شرکت در کنکور سراسریشهریه
سراسری/ دولتیتحت نظارت وزارت علوم، تحقیقات و فناوریدارددوره روزانه: ندارددوره شبانه و ظرفیت مازاد: دارد
پردیسهای خودگردانتحت نظارت وزارت علوم، تحقیقات و فناوریدر برخی رشتهها دارد و در برخی، ندارددارد
آزاد اسلامیتحت نظارت بخش خصوصیدر برخی رشتهها دارد و در برخی، ندارددارد
غیرانتفاعیتحت نظارت هیئت امنادر برخی رشتهها دارد و در برخی، ندارددارد
پیام نورتحت نظارت وزارت علوم، تحقیقات و فناوریدر برخی رشتهها دارد و در برخی، ندارددارد
علمی کاربردیتحت نظارت وزارت علوم، تحقیقات و فناوریندارددارد

جمع‌بندی

تنوع دانشگاه‌ها و مزیت‌ها و معایب متفاوت آن‌ها ممکن است شما را گیج کنند. اما با توجه به چند نکته می‌توانید انتخاب هوشمندانه‌تری داشته باشید؛ مثلا:

  • رشته‌های موردعلاقه‌تان را مشخص کنید.
  • فضای کاری در این رشته‌ها، به دانش تئوری اهمیت می‌دهند یا مهارت عملی؟ آیا افرادی که در این حوزه فعالیت می‌کنند، غالبا فارغ‌التحصیلان دانشگاه یا دانشگاه‌های خاصی هستند؟
  • بررسی کنید که مایلید دانش نظری بالاتری داشته باشید یا می‌خواهد مهارت‌های عملی‌تان را ارتقا بدهید.
  • با در نظر گرفتن تغییرات سالیانه هزینه‌ها، تا چه اندازه می‌توانید برای تحصیل خود سرمایه‌گذاری کنید؟
  • آیا هدفتان از تحصیل، دریافت پذیرش از دانشگاه‌های خارج از ایران و مهاجرت است؟
  • می‌خواهید در چه شهری به تحصیلات خود ادامه دهید؟
  • رتبه شما در کنکور سراسری چیست و حق انتخاب کدام دانشگاه‌ها را دارید؟
  • و … .

در نهایت در نظر داشته باشید که اعتبار دانشگاه، به عوامل متعددی بستگی دارد و میزان اهمیت این اعتبار، وابسته به شما و حوزه‌ای‌ است که مایلید در آینده در آن فعالیت کنید. 

این مقاله چقدر مفید بود؟
[کل: ۰ میانگین: ۰]

دیدگاهتان را بنویسید

برگشت به بالا