چگونه برای انتخاب رشته از دیگران اطلاعات بگیریم؟

+ سه پرسشنامه برای سنجش میزان دلبستگی شغلی

آخرین بروزرسانی: مرداد ۱۴۰۰

زمان تقریبی مطالعه: ۸ دقیقه

بسیاری از تجربیات ما از تلاش کردن، شکست خوردن و دوباره تلاش کردن به دست می‌آید. اما بعضی اوقات، گزینه‌هایی هستند که ارزش آزمون و خطا را ندارند؛ یا آزمودن آن‌ها به قدری زمان، انرژی و هزینه‌بر است که در صورت شکست، خسارت زیادی به ما وارد می‌کند و  جبرانشان بسیار دشوار می‌شود.

انتخاب رشته تحصیلی، یک نمونه از این مواقع است. اگرچه هیچ وقت برای جبران و اصلاح هیچ مسیری دیر نیست اما انتخاب رشته اشتباه، می‌تواند چندین سال از زندگی ما را به خود اختصاص دهد و انرژی، زمان و هزینه‌ای را از ما بگیرد که بازگردانی آن خیلی سخت باشد. پس بهتر است در این انتخاب، علاوه بر همه فاکتورهای مهم، تجربه دیگران را هم در نظر بگیریم.

در این مقاله به طور خلاصه به بررسی این موضوع می‌پردازیم که چطور باید از تجربه دیگران درباره یک رشته یا شغل بپرسیم.

مخاطبتان را پیدا کنید

مهم‌ترین نکته این است که به سراغ کسانی بروید که نه تنها فارغ‌التحصیل شده‌اند بلکه تجربه‌کاری نیز دارند. تحقیقات ۱۰۰۰۰روز نشان می‌دهد که افراد پس از ورود به بازار کار نسبت به انتخاب رشته‌شان حدود ۳۰ درصد ناراضی‌تر هستند! پس مهم است حتما تجربه‌های آنان را بشنوید تا بهتر انتخاب رشته کنید. اگر چنین افرادی نمی‌شناسید نگران نباشید. در ادامه می‌گوییم چگونه این افراد را به راحتی پیدا کنید.

مخاطب گفت‌وگویتان را پیدا کنید:

دایره ارتباطی خود یا آشنایانتان را جست‌وجو کنید. آیا کسی را می‌شناسید که بتواند به سوالاتتان پاسخ دهد؟ یا دوستان و آشنایان شما چنین فردی را می‌شناسند که بتوانند به او معرفی‌تان کنند؟

در صفحات اجتماعی خود (فیس‌بوک، توییتر، اینستاگرام و …) متخصصی را می‌شناسید که فرصت پاسخگویی به سوالاتتان را داشته باشد؟ شرکت یا تیمی را می‌شناسید که در زمینه‌ای که موردنظر شماست، فعالیت کنند؟ می‌توانید از طریق وب‌سایت یا صفحات مجازی آن‌ها، به کارمندانشان متصل شوید؟

می‌توانید مخاطب خودتان را در شبکه اجتماعی لینکدین جست‌وجو کنید.

از لینکدین به هیچ وجه غافل نشید!

از شبکه اجتماعی لینکدین کمک بگیرید. اگر تا به حال وارد این شبکه اجتماعی نشدید از لینک زیر حساب باز کنید.

https://www.linkedin.com/

لینکدین کاربردهای زیادی دارد. ولی الان فقط می‌خواهیم افرادی را برای گرفتن اطلاعات تخصصی پیدا کنیم. پس لازم نیست اطلاعات پروفایلمان را تکمیل کنیم. ولی خوب است یک عکس پروفایل داشته باشیم تا افرادی که به آن‌ها پیام می دهیم، بهمان اعتماد کنند و پاسخمان را بدهند.

اگر در ادامه مایل بودید پروفایل لینکدین خود را کامل کنید، یک حساب حرفه‌ای بسازید و با امکانات لینکدین بیشتر آشنا شوید، می‌توانید از این مقاله کمک بگیرید.

ممکن است خیلی از افراد پروفایل لینکدین خود را مرتب چک نکنند. پس بهتر است چندین نفر را پیدا کنید و به آن‌ها پیام دهید.

در درخواستتان بخواهید که در صورت امکان به صورت تلفنی (یا از طریق واتساپ) با آن‌ها تماس بگیرید. اگر ممکن نبود، در لینکدین به صورت متنی با آن‌ها چت کنید. 

گذاشتن شماره تماس خود در انتهای متن می‌تواند باعث شود به شما اعتماد کنند یا حتی با شما تماس بگیرند. 

برای پیدا کردن صفحه لینکدین افراد با مهارتی که در نظر دارید، می‌توانید از چندین روش استفاده کنید که در ادامه دو روش را برای این کار معرفی می‌کنیم:

روش اول

از طریق مرورگرتان وارد حساب کاربری لینکدین خود شوید. در صفحه ابتدایی و در نوار بالای صفحه، گزینه work را پیدا کنید.

سپس روی گزینه ProFinder کلیک کنید.

در گام بعدی، می‌توانید در صفحه باز شده، مهارت موردنظرتان را جست‌وجو کرده و پروفایل افرادی را که با این مهارت‌ها در لینکدین حضور دارند، پیدا کنید. نتایج جست‌وجوی خود را می‌توانید بر اساس مکان (Location) مرتب و دقیق‌تر کنید. 

روش دوم

در روش بعدی، از نوار جست‌وجوی لینکدین، مهارت موردنظرتان را جست‌وجو و نتیجه‌ای را انتخاب کنید که آن مهارت را در پروفایل افراد نشان می‌دهد؛ مثل illustrator in people در عکس زیر.

در اینجا هم می‌توانید با کمک فیلترها، نتایج دقیق‌تری را مشاهده‌ کنید.

حتی می‌توانید افراد را بر اساس دانشگاه محل تحصیل یا شرکتی که در آن کار می‌کنند پیدا کنید.

بپرسید

اکنون وقت آن رسیده که از مخاطبینی که انتخاب کرده‌اید، سوالاتتان را بپرسید. در این گام، بهتر است به نکات زیر توجه کنید تا نتایج بهتری بگیرید. اگر نمی‌دانید چه سوالاتی باید بپرسید از لیست سؤالات انتهای این مقاله ایده بگیرید. شاید نیاز نباشد همه آنها را بپرسید.

به یک مصاحبه بسنده نکنید

هر کس نقطه نظر و تجربه خودش را دارد. پس سعی کنید با افراد مختلف صحبت کنید. اگر می‌توانید خلاصه و یادداشت بردارید. در بهترین حالت تا جایی پیش بروید که دیگر پاسخ‌ها، اطلاعات یا نکته جدیدی برای شما ندارند. اما به صورت سر انگشتی سعی کنید برای هر رشته حداقل با چهار نفر صحبت کنید.

خجالت نکشید

کاملا طبیعی است که در مورد خیلی از رشته‌ها هیچ اطلاعاتی نداشته باشید؛ پس هر چه را در ذهن دارید، بپرسید. یادتان باشید خیلی از افراد دوست دارند از تجربیاتشان به دیگران بگویند و به آن‌ها در انتخاب مسیر کمک کنند و این، برایشان لذت‌بخش است. پس خجالت نکشید و کنجکاوانه سوالاتتان را بپرسید؛ حتی سوالاتی که به نظرتان مسخره می‌آید.
مثلا اگر از پرسیدن سوالی خجالت می‌کشید و دوست ندارید خیلی مبتدی به نظر برسید، می‌توانید اینگونه سوالتان را مطرح کنید:
«شاید به نظرتون سؤال بعدیم ابتدایی بیاد ولی چون همیشه مشغول درس خوندن بودم و در فضای کار نبودم، اطلاع ندارم. برای همین خواستم از شما بپرسم که …»

در پایان، چه پاسخ‌ها برایتان مفید بوندند و چه نبودند، با انرژی، از وقت و اشتراک تجربه‌ی طرف مقابل تشکر کنید. این کار باعث می‌شود فرهنگ انتقال تجربه ادامه پیدا کند.

سوالات جزئی و شفاف بپرسید

«چطور شد که به اینجا رسیدید؟» این سوال، بسیار کلی و مبهم است و علاوه بر گیج کردن مخاطب، می‌تواند جذابیت و اختصار مکالمه را نیز از بین ببرد یا منجر به پاسخ‌های بی‌ربط شود که اطلاعات خاصی به شما نمی‌دهند. پس بهتر است سوالاتتان مستقیما هدفی را که در ذهن دارید، نشانه بگیرد: «چرا این رشته را انتخاب کردید؟ بعد از فارغ التحصیلی وارد چه شغل‌هایی می‌توان شد؟ برای موفقیت در این رشته چه مهارت‌هایی نیاز از در خودم تقویت کنم؟ درس‌خواند در این رشته چه چالش‌هایی دارد؟ و …».

در پرسیدن سوال‌هایی که ممکن است شخصی باشند دقت کنید

سوالاتتان را خیلی شخصی نکنید. در هر مرحله مطمئن شوید که مخاطب کاملا مایل است که به سوالاتتان پاسخ دهد. اگر نیاز به اطلاعات شخصی‌تر مثل حقوق، به صورت کلی بپرسید. مثلا حقوق یک تازه کار در این رشته چقدر است. نپرسید حقوق شما چقدر است.

اگر جایی نیاز به اطلاعات شخصی داشتید بگویید که این اطلاعات را فقط برای تصمیم گیری خودم می‌پرسم. همچنین بگویید اگر مشکلی نیست این اطلاعات را با شما در میان بگذارند. در صورتی که نپذیرفتند از آن رد شوید و سوال‌های دیگر را بپرسید.

سوالات عینی و غیر وابسته به شخص بپرسید

اینکه مخاطبان نسبت به آینده خود چه احساسی دارد، مسئله‌ای فردی‌ست که تحت تاثیر عوامل زیادی از زندگی شخصی او قرار می‌گیرد. پس به جای این سوال، بهتر است از او بپرسید که به نظرش در این حرفه، چه شرکت‌هایی پیشگام هستند، دوست دارد با کدام همکاری کند، چه رشته‌هایی در مقاطع بعدی هستند که از طریق این رشته می‌شود به آن‌ها وارد شد، او دوست دارد وارد کدام شاخه شود، علت انتخابش چیست و … .

نمونه سؤال‌ها

با توجه به این نکات، می‌توانید سوال‌های خودتان را بپرسید. اگر سوالی به ذهنتان نمی‌آید به لیست سو‌ال‌های زیر نگاه کنید:

🏭 سؤال‌های درباره بازارکار:

🔹 از این رشته وارد چه شغل‌هایی می‌توان شد؟

🔹 می‌توانید درباره این شغل‌ها بیشتر توضیح دهید؟
مثلا چه وظایفی دارند؟
یک روز کاری در این شغل‌ها چکونه است؟
با چه افرادی سر و کار دارند؟
با چه ابزاری کار می‌کنید؟
بیشتر درگیر چه کاری هستند؟
چه مهارت‌هایی مهم هستند؟

🔹 محیط کار این شغل‌ها چه فضایی است؟

🔹 چه ویژگی برتری در این شغل‌ها نسبت به سایر مشاغل هست؟

🔹 سختی‌ها و چالش‌های این شغل‌ها چیست؟

🔹 معمولا فارغ‌التحصیلان در چه شرکت‌ها و چه صنعت‌هایی وارد کار می‌شوند؟ فضای درون این شرکت‌ها چگونه است؟

🔹 آیا می‌توان به صورت دورکار یا فریلنسر (خویش‌فرما) هم کار کرد؟

🔹 درآمد یک تازه‌کار چه حدودی است؟ این درآمد بعد با افزایش سابقه چقدر افزایش پیدا می‌کند؟

🔹 چگونه بعد از فارغ‌التحصیلی اولین کار خود را پیدا کردید؟ چقدر طول کشید تا کار پیدا کنید؟

🌐 سوال‌های کلی:

🔹 اگر به گذشته باز گردید دو باره همین مسیر را می‌روید؟ چه چیزهایی را تغییر می‌دهید؟ چرا؟

🔹 در مسیرتان با چه چیزی متفاوت نسبت به تصورتان رو به رو شدید؟

🔹 نکته یا تجربه دیگری هست بخواهید به اشتراک بگذارید؟

📚 سؤال‌های درباره تحصیل:

🔹 چه بخش‌هایی از روز تحصیلی خود را خیلی دوست داشتید و از چه بخش‌هایی لذت نمی‌بردید؟

🔹 درس‌های اصلی و مهم این رشته چه بودند؟

🔹 چقدر محتوای آکادمیک در دنیای کار استفاده می‌شود؟ چه محتواهایی را مجبور شدید خودتان یاد بگیرید؟

🔹 چقدر نمره‌ها یا معدل در پیدا کردن کار مؤثر هستند؟

🏫 سؤال‌های درباره فضای تحصیل در آن رشته و دانشگاه:

🔹 آیا رشته تحصیلی یا دانشگاه شما فضای خاصی نسبت به سایر رشته و دانشگاه‌ها دارد؟

🔹 چالش‌ها و مزیت‌های درس‌خواند در این رشته یا دانشگاه چیست؟

✈️ سؤال‌های درباره ادامه تحصیل در خارج از کشور:

🔹 از طریق رشته خود مهاجرت تحصیلی کرده است؟

🔹 فرآیند اپلای کردنش چقدر طول کشیده است؟ چه عوامل در موفقیت پذیرش گرغتن مؤثر است؟

🔹 از چه کسانی یا امکاناتی کمک گرفته است؟ مهارجت برای او چقدر هزینه داشته است؟

🔹 آیا الان از شرایط خود راضی است یا پشیمان شده؟ شرایط کاری و زندگی‌اش چگونه تغییر کرده‌اند؟

جمع‌بندی

اگرچه تجربه‌های هر فرد، بسته به عوامل زیادی که در زندگی شخصی خود دارد، تحت تاثیر قرار می‌گیرد و منحصر به او می‌شود، اما همچنان می‌توانیم با سوالاتی دقیق و هوشمندانه، اطلاعاتی مفید از این تجربیات بیرون بکشیم. اطلاعاتی که به ما کمک می‌کند وارد مسیرهای بن‌بست نشویم و راهی تازه برای خودمان طراحی کنیم که احتمال موفقیت در آن بیشتر باشد. 

این مقاله چقدر مفید بود؟
[کل: ۳ میانگین: ۵]

دیدگاهتان را بنویسید

برگشت به بالا